ورزش ورزش والیبال

[A M I R E L]

ورزش والیبال برای اولین بار از ایالات‌متحده شروع به گسترش یافت. امروزه در سراسر جهان محبوبیت بی‌شماری برای این رشته ورزشی به وجود آمده به‌گونه‌ای که حدود 800 میلیون نفر در این کره خاکی حداقل هفته‌ای یک‌بار به تمرین ورزش والیبال می‌پردازند. در ابتدا فردی به نام ویلیام مورگان در سال 1895 زمانی که بسکتبال رونق بیشتری داشت، برای اینکه افراد بتوانند از یک ورزش مناسب دیگری استفاده کنند و کمتر خسته شوند والیبال را اختراع کرد. او شخصی بوده که به رشته‌های ورزشی توپی مختلف آشنا بود و آن را در والیبال به کار گرفت.

والیبال چگونه شکل گرفت؟​

همان‌طور که در بالا به‌طور خلاصه شرح دادیم این رشته به سال 1895 میلادی بازمی‌گردد. در آن زمان William Morgan مدیر انجمن مسیحیان در ماساچوست این ورزش را تحت عنوان Mintonette معرفی کرد. در ابتدا این ورزش توپی به‌صورت سرپوشیده تنها برای طبقه اشرافیان و تجار بود که از بازی پرتحرک بسکتبال خسته شده بودند. ویلیام مورگان قبلاً آن را با نام Mintonette معرفی کرد تا اینکه حدود یک سال بعد یکی از اساتید کالج اسپرینگفیلد آمریکا آن را با نام توپ والیبال امروزی نامید.

جالب است بدانید قوانین ابتدایی والیبال توسط مورگان در اولین کتابش به نام روش ورزشی اتحادیه انجمن مسیحیان آمریکایی در سال 1897 میلادی به چاپ رسید. چندی بعد در ایالات‌متحده این ورزش توپی Volleyball به‌عنوان بازی فوق‌العاده جذاب برای مردان، زنان، نیروهای نظامی، سازمان‌ها و سایر نهادها شناخته شد.

​

 

[A M I R E L]

نامگذاری والیبال​

والیبالی که قبلاً با نام mintonette و الهام گرفته از ورزش‌های راکتی چون تنیس بود به‌نوعی ساخته ذهنیت خلاق مورگان در سال 1895 می‌باشد. او در دوران دانشجویی خود در کالج اسپرینگ فیلد با جیمز نایسمیت که در آن دوران مخترع ورزش بسکتبال نیز به‌حساب می‌آمد دوست شد. پس از فارغ‌التحصیلی خود مورگان مدیر تربیت‌بدنی انجمن مسیحیان شد و در آن مرحله بود که ورزش ترکیبی والیبال را از بیس بال، هندبال و تنیس اختراع کرد.

بعدازآن ناظر اولین مسابقه نمایشگاهی در سال 1896 به نام آلفرد هالستد به‌سرعت دست به بازی والیبال برد و آن را در ابتدا به توپ والی تغییر داد. او در طی نمایش بازی بارها به مورگان اظهار داشته که این بازی را به نام توپ والی یا همان والیبال امروزی تغییر نام دهد. سپس در سال 1900 میلادی شرکت انتشاراتی America Sport کتاب‌هایی را با دستورالعمل و قوانین توصیفی به نام قوانین والیبال منتشر کرد.

 

[A M I R E L]

تاریخچه والیبال در ایران​

تاریخچه ورزشی والیبال در ایران به سال 1920 میلادی بازمی‌گردد. زمانی که اولین بار این ورزش وارد کشور شد. در طول جنگ جهانی دوم که نیروهای متفقین ایران را اشغال کرده بودند، از این طریق ارتباطات ورزشی بین نظامیان و مردم عامه به اوج خود رسید. والیبال به‌طور رسمی در سال 1299 هجری شمسی توسط مهدی ورزنده به‌عنوان اولین مربی تیم ملی اداره شد. او را به‌عنوان پدر علم ورزش والیبال نیز می‌شناسند. فدراسیون والیبال برای اولین بار در سال 1324 با بسکتبال مشترک بود اما در سال ۱۳۳۶ ایران دارای فدراسیونی مستقل شد و امیرعباس امین به‌عنوان اولین رئیس فدراسیون والیبال انتخاب شد.

در سال 1958 میلادی برای اولین بار تیم ملی پاکستان به تهران دعوت شد و چند دیدار دوستانه با تیم ملی ایران، تیم باشگاهی و ارتش روسیه انجام گردید. در آن زمان ایران برای اولین بار در بازی‌های آسیا 1958 میلادی حضور یافت.

 

[A M I R E L]

تاریخچه والیبال در جهان​

پیش‌تر در مورد تاریخچه والیبال در جهان در ابتدای مطلب توضیحاتی را ارائه کردیم اما ورزش والیبال که امروزه به‌عنوان یکی از ورزش‌های محبوب در جهان شناخته می‌شود درگذشته فراز و نشیب‌های زیادی را خصوصاً در قوانین بازی تجربه کرده است. در همان سال‌های 1895 که مورگان آن را اختراع کرد سعی کرده بود برای راحتی بازیکنان خصوصاً بازیکنان مرد و زن برخی قوانینی را نیز به نگارش درآورد؛ زیرا بازی که توسط یک بازیکن در یک طرف زمین با ضربه به توپ آغاز و دیگر بازیکنان درصدد رد کردن توپ از تور بودند نه‌تنها در آن زمان بلکه امروزه جذابیت بالایی دارد. قوانینی که مورگان در نظر گرفته بود کاملاً با قوانین امروزی متفاوت بود. مثلاً او محدودیتی را برای تماس بازیکنان با توپ در نظر نگرفته بود و یا در ورزش بانوان برخی قوانین را ساده کرده بود.

این ورزش در ایالات‌متحده گسترش یافت و سپس به کانادا رفت و ازآنجا نیز به نیم‌کره جنوبی و کشور کوبا رسید. سپس در کشورهایی همچون فرانسه، چک، لهستان، بلغارستان، شوروی، رومانی و غیره به محبوبیت رسید. تنها در 7 سال این ورزش به‌عنوان بهترین ورزش جهان در کنگره بین‌المللی PlayGround of America ارائه گردید.

 

[A M I R E L]

اولین رقابت ها و مسابقه والیبال در تاریخ​

زمانی که این رشته به‌عنوان یکی از محبوب‌ترین ورزش‌های توپی شناخته شد، برای اولین بار در سال 1949 در یک زمین تنیس بازسازی‌شده در پراگ به‌عنوان پایتخت کشور چک، یک رقابت بین‌المللی آغاز گردید. درواقع اولین مسابقه جهانی والیبال تنها بین 6 تیم اروپایی بود. برخی کشورها ازجمله رومانی، بلژیک، فرانسه، شوروی و غیره حضور داشتند که در این دوران شوروی فاتح رقابت‌ها شد. در سال 1952 در مسکو پایتخت اتحادیه جماهیر شوروی، حضور کشورهای هند و لبنان، عطر و بویی تازه را به مسابقات بین‌المللی داد.

در این دوران نیز میزبان مسابقات یعنی شوروی بدون حتی یک باخت فاتح رقابت‌ها شد. در سال 1956 میلادی تقریباً 4 سال بعد در 30 آگوست در پایتخت فرانسه با تغییر برخی قوانین بازی، فرانسه میزبان رقابت‌ها به‌عنوان تنها نماینده اروپای غربی، به گروه A رقابت‌ها راه پیدا کرد؛ اما در این رقابت‌ها جمهوری چک اول شد، شوروی سوم و رومانی مدال نقره را از آن خود کرد. در سال 1960 در کشور برزیل شهر ریودوژانیرو به‌عنوان دومین شهر بزرگ برزیل، هفت تیم از قاره امریکا، شش تیم از اروپا و یک تیم از آسیا که البته در آخرین لحظه انصراف داد، شرکت داشتند. بار دیگر شوری فاتح رقابت‌ها شد. به همین ترتیب حدوداً هر 4 سال یک‌بار این رقابت‌ها در سطح بین‌المللی به میزبانی کشورهای مختلف آغاز می‌شود.

 

[A M I R E L]

شرح رشته ورزشی والیبال​

والیبال (Volleyball) ورزشی گروهی و رقابتی است که بین دو تیم شش‌نفره در زمینی مستطیل‌شکل برگزار می‌شود. این زمین با خطوط مساوی مشخص شده و به‌وسیله یک تور با ارتفاع استاندارد به دو بخش مساوی تقسیم می‌شود. اساس این بازی بر پاس‌کاری و تبادل توپ از روی تور بین دو تیم استوار است. هر تیم مجاز است در هر نوبت حداکثر سه بار به توپ ضربه بزند تا آن را به زمین حریف بازگرداند. امتیاز زمانی کسب می‌شود که توپ در زمین تیم مقابل برخورد کند یا یکی از تیم‌ها مرتکب خطا شود.

قوانین و مقررات والیبال​

در سال ۱۹۲۲ قوانینی برای ورزش والیبال قرار داده شد از جمله اینکه هر تیم فقط سه ضربه می‌‌تواند به توپ بزند و سپس باید توپ به زمین حریف منتقل شود.

 

[A M I R E L]

ابعاد زمین والیبال​

ابعاد زمینی که در آن بازی والیبال برگزار می‌شود ۹×۱۸ متر است و تور والیبال یک متر عرض و۵/۹ متر طول دارد.

زمان بازی در والیبال​

زمان بازی والیبال نامحدود است به طوری که ممکن است که یک مسابقه حتی دو الی سه ساعت طول بکشد. هر مسابقه حداکثر در پنج ست یا دور انجام می‌‌شود. هر تیمی که زودتر به سه ست برسد برندهٔ مسابقه می‌‌شود.

تعداد بازیکنان و توپ در والیبال​

هر تیم والیبال شش بازیکن اصلی و تعداد شش بازیکن ذخیره دارد. جنس توپ والیبال از جنس چرم یا لاستیک یک رنگ است و محیط دایره توپ ۶۵ تا ۶۷ سانتی متر و وزن آن ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم است. زمان استراحت بین ست دوم و سوم و چهارم دو دقیقه منظور می‌‌شود و بین ست چهارم و پنجم دو دقیقه الی پنج دقیقه متغیر است.

 

[A M I R E L]

خطاهای والیبال​

خطاهای عمده عبارت‌اند از:
1- بازیکن تیم از خط افقی زیر تور بگذرد و زمین و یا یکی از بازیکنان حریف را لمس کند.
2- بازیکن تیم مانع بازی یکی از بازیکنان تیم حریف شود.
3- بازیکنان یک تیم در جای خودشان قرار نگرفته باشند.
4- بازیکنان یک تیم بیش از سه بار توپ را لمس کنند.
5- بازیکنان تیم دوبار پی در پی توپ را لمس کنند.
6- بازیکن از بالای زمین حریف به توپ ضربه بزند.
7- توپ بیرون از خط‌های مرزی به زمین بخورد.
8- توپ به زمین اصابت کند.

تغییرات مقررات بازی:​

1917: امتیازهای هر گیم از ۲۱ به ۱۵ تغییر کرد.
1920: تعداد ضربات برای هر طرف به ۳ محدود شد.
1922: نخستین دوره رسمی مسابقات در بروکلین با حضور ۲۷ تیم از ایالت امریکا برگزار شد.
1930: نخستین بازی والیبال ساحلی دو نفره انجام شد.
1947: فدراسیون بین المللی والیبال بنام Federation Internationale De Volley-Ball با اختصار FIVB تشکیل شد.
1948: نخستین دوره مسابقات رسمی والیبال ساحلی انجام شد.
1949: نخستین دوره مسابقات جهانی والیبال در شهر پراگ چک اسلواکی برگزار شد.
1964: والیبال برای نخستین بار به جمع بازی‌های المپیک در ژاپن پیوست.
1987:FIVB والیبال ساحلی را نیز به مجموعه مسابقات جهانی ورزشهای گوناگون افزودند.
1996: والیبال ساحلی دو نفره نیز به‌عنوان ورزش رسمی المپیک شناخته شد.

 

[A M I R E L]

زمین بازی :(the court)​

– طول زمین ۱۸ و عرض آن ۹ متر می باشد و فارغ از هر گونه برجستگی یا فرورفتگی است.
– زمین توسط خطوطی به عرض ۵ سانتیمتر علامت گذاری می شود. این اندازه گیری از گوشه زمین است.
– خطی به عرض ۵ سانتیمتر میان خطوط کناری در زیر طور کشیده شده است و زمین را به دو قسمت مساوی تقسیم می کند و به اسم خط مرکزی شناخته می شود.
– خطوطی به طول ۹ و عرض ۵ متر در ۳ متری خط مرکزی بطور موازی کشیده شده است و به عنوان خط پایان شناخته می شود. منطقه حمله به خط مرکزی محدود است.
– در هر قسمت زمین، منطقه سرویس توسط دو خطوط بطول ۱۵ و عرض ۵ سانتیمتر مشخص شده و در بیست سانتیمتری خط پایان و عمود بر آن قرار گرفته است. یکی از این خطوط در امتداد خط کناری و دیگری در ۳ متری سمت چپ خط کناری راست قرار گرفته است.
– حداقل درجه حرارت زمین سرپوشیده ۱۰ درجه است.

تور :(the net)​

– طول تور ۵/۹ و عرض آن ۱ متر است. و از سوراخهای مربع شکلی به ضلع ۱۰ سانتیمتر تشکیل شده است. پارچه ای از جنس کتانی به ضخامت ۵ سانتیمتر به لبه بالائی تور دوخته شده است.
– ارتفاع تور از مرکز زمین ۴۳/۲ متر است. تعیین ارتفاع تور برای خردسالان و نوجوانان به عهده مجمع ملی گذاشته می شود. هر دو انتهای تور از زمین به یک فاصله هستند و نباید حتی ۲ سانتیمتر بالاتر از اندازه مقرر باشند.
– پارچه ای از جنس کتانی که عرض آن ۵ سانتیمتر بوده و سفید رنگ می باشد در کناره های تور و عمود بر لبه های آن کشیده می شود.

 

[A M I R E L]

بازی والیبال :(the game of volleyball)​

والیبال ورزشی ساده، انعطاف‌پذیر و مناسب برای تمام گروه‌های سنی است که هم در محیط داخل خانه و هم در فضای باز قابل اجراست. این ورزش در بسیاری از کشورها به‌عنوان یک فعالیت تفریحی پایه شناخته می‌شود و در نقاط دیگر، به‌عنوان یک رشته ورزشی حرفه‌ای و رقابتی جایگاه ویژه‌ای دارد. والیبال علاوه بر جنبه سرگرمی، یک ورزش پرورشی کامل برای افزایش چابکی، سرعت، قدرت پرش، عکس‌العمل سریع و هماهنگی حرکتی در زمان محدود به شمار می‌آید. به همین دلیل، ورزشکاران رشته‌های دیگر مانند شنا و بسکتبال نیز از آن برای بهبود آمادگی جسمانی خود بهره می‌برند.

از نظر ساختار کلی، والیبال به ورزش تنیس شباهت دارد، اما تفاوت اصلی در این است که در والیبال هیچ‌یک از بازیکنان به‌صورت انفرادی بازی نمی‌کنند و ضربات باید با همکاری تیمی از روی تور عبور داده شود. هر تیم اجازه دارد قبل از ارسال توپ به زمین حریف، حداکثر سه بار به توپ ضربه بزند و بازیکنان نمی‌توانند دو بار متوالی با توپ تماس داشته باشند، مگر در شرایط خاص مانند دفاع.

بازی با سرویس یکی از بازیکنان منطقه پشتی سمت راست زمین آغاز می‌شود. هر تیم از شش بازیکن تشکیل شده است؛ سه بازیکن در خط جلو و سه نفر دیگر در خط عقب قرار دارند. هدف هر تیم، فرود آوردن توپ در زمین تیم مقابل یا وادار کردن حریف به خطاست تا از این طریق امتیاز کسب کند. طبق قوانین سنتی، تنها تیمی که سرویس می‌زند می‌تواند امتیاز بگیرد. تیمی که موفق شود توپ را در زمین حریف فرود آورد، امتیاز کسب کرده و وظیفه سرویس بعدی را نیز بر عهده می‌گیرد. بازیکنان پس از به‌دست آوردن سرویس، به‌صورت چرخشی در جهت عقربه‌های ساعت جابه‌جا می‌شوند و بازیکنی که به منطقه عقب سمت راست می‌رسد، مسئول زدن سرویس خواهد بود. اگر در هنگام سرو توپ به تور برخورد کند، سرویس به تیم مقابل واگذار می‌شود.

همانند بسیاری از ورزش‌ها، در والیبال نیز اصل “حرکت و ضدحرکت” وجود دارد. مهارت‌های اصلی مانند پاس‌بلند (ست)، اسپک (ضربه‌ی هجومی) و دفاع، از تکنیک‌های کلیدی این ورزش محسوب می‌شوند و هماهنگی دقیق آن‌ها تأثیر بسزایی در موفقیت تیم دارد.