1 - علائم نگارشی
1️⃣ نقطه (.)
کاربرد: پایان جملات خبری، امری یا توضیحی؛ ایجاد مکث طولانی.
مثال: امروز هوا آفتابی است.
2️⃣ ویرگول (،)
کاربرد: جداسازی اجزای همسطح در جمله، ایجاد مکث کوتاه، جدا کردن عبارات توصیفی یا توضیحی.
مثال: صدای جیغ پرندگان، زنگ زدن گوشی و سروصدای ماشینها همه با هم آهنگ عجیبی ساخته بودند.
3️⃣ نقطه ویرگول (؛)
کاربرد: مکثی بین ویرگول و نقطه؛ جدا کردن جملات مرتبط که بههم پیوستهاند ولی بهصورت مستقل نمیتوانند جدا شوند.
مثال: باران میبارید؛ همه زیر چتر پناه گرفته بودند.
4️⃣ دو نقطه (:)
کاربرد: معرفی نقل قول مستقیم، فهرست، توضیح یا معنا؛ پیشنمایی محتوا.
مثال: او گفت: «این سرزمین برای ماست.»
5️⃣ علامت سؤال (؟)
کاربرد: پایان جملات پرسشی مستقیم.
مثال: چه کسی اینجا است؟
6️⃣ علامت تعجب (! )
کاربرد: بیان احساسات قوی (شادی، تعجب، ترس، خشم)؛ منادا یا شبهجملات عاطفی.
مثال: عجب هوایی!
7️⃣ گیومه (« » یا “ ”)
کاربرد: نقل قول مستقیم، برجستهسازی واژه یا عبارت، اشاره به عنوان کتاب/فیلم/مقاله.
مثال: رمان «بینام» نوشته فریتز لیبر یکی از آثار معروفش است.
8️⃣ پرانتز ( ( ) )
کاربرد: افزودن توضیح، مرجع، ترجمه یا اطلاعات تکمیلی داخل جمله.
مثال: حافظ (شاعر قرن هشتم) غزلسرایی کهن است.
9️⃣ کروشه ( [ ] )
کاربرد: درج توضیح یا اصلاح در متن اصلی (معمولاً در نقل قولها)، نشان دادن اجزای غیراصلی.
مثال: در کتاب [تاریخ ایران] به این موضوع اشاره شده.
🔟 آکولاد ( { } )
کاربرد: گروهبندی بخشهای منطقی در متون فنی، ریاضی یا برنامهنویسی؛ گاهی برای نشان دادن مجموعهای از گزینهها.
1️⃣1️⃣ خط تیره (–) –
کاربرد: نشان دادن بازه زمانی یا مکانی، جایگزینی حرف اضافه «به» یا «تا».
مثال: جلسه ۲۲–۲۴ اسفند برگزار شد.
1️⃣2️⃣ خط کشیده (—) –
کاربرد: ایجاد مکث طولانیتر از ویرگول، درج توضیح یا تعلیق، شروع یا پایان دیالوگ.
مثال: احمد — خدا رحمتش کند — پسر عموی دوستم بود.
1️⃣3️⃣ خط فاصله (-) –
کاربرد: اتصال واژههای ترکیبی، تقسیم واژه در انتهای خط، نشان دادن رابطهٔ نزدیک بین دو جزء.
مثال: کتابفروشی، خودکار-نویس.
1️⃣4️⃣ سه نقطه (…)
کاربرد: نشان دادن حذف بخشی از متن، ادامهٔ ناگفته، ناتمام بودن جمله.
مثال: داستان از جایی شروع شد که … هیچکس نمی دانست چه اتفاقی در حال رخ دادن است.
1️⃣5️⃣ ستاره *
کاربرد: اشاره به نکتهٔ پاورقی، علامتگذاری ملاحظات یا توضیح اضافی.
مثال: قیمتها در جدول زیر آمدهاند
(قیمتها شامل مالیات میشوند).
1️⃣6️⃣ علامت درصد (%)
کاربرد: بیان نسبت یا درصد.
مثال: رشد فروش ۲۵٪ بود.
1️⃣7️⃣ علامت درجه (°)
کاربرد: نشان دادن درجهٔ دما یا زاویه.
مثال: دمای هوا ۲۲°C است.
1️⃣8️⃣ علامت پرمیِل (‰)
کاربرد: بیان هزارم (پرمیل)؛ معمولاً در آمار یا شیمی.
مثال: غلظت نمک در آب ۰٫۵‰ است.
1️⃣9️⃣ علامت دلار ($)، پوند (£)، یورو (€) و سایر واحدهای پولی
کاربرد: نشان دادن مقدار پولی.
مثال: هزینهٔ بلیط ۱۵۰ $ است.
2️⃣0️⃣ علامت اسلش (/)
کاربرد: جداسازی گزینههای جایگزین، نشان دادن نسبت یا مسیر.
مثال: مرد/زن؛